زایمان طبیعی و سزارین دو روش مهم و اصلی برای تولد نوزاد هستند. اما هرکدام از این روشها دارای مزایا و معایب خاص خود هستند. زایمان طبیعی یک روشی است که در آن جراحی صورت نمیگیرد و عموماً از عوارض کمتری نیز برخوردار است؛ همچنین دوران نقاهت در این روش کمتر است. در مقابل، زایمان به روش سزارین یک نوع جراحی محسوب میشود که عموماً در شرایط خاصی به بارداری کمک میکند. در این مقاله ما قصد داریم به تفاوت این دو روش در نحوه انجام عمل، میزان درد، تاثیرشان بر سلامت مادر و نوزاد بپردازیم. به همین منظور با مطالعه این مقاله و با مشورت پزشکتان بهترین تصمیم را برای بارداری بگیرید. پس ادامه مقاله را از دست ندهید.
زایمان طبیعی چیست؟
زایمان طبیعی فرایندی است که در آن بدن مادر به شکل طبیعی و بدون اینکه عمل جراحیای رخ دهد، نوزاد را به دنیا میآورد. در این روش انقباضهای رحم و انقباض دیوارههای رحم به تدریج و آرام باز میشوند و نوزاد از کانال زایمان خارج میشود و به دنیا میآید. در فرایند زایمان طبیعی با چرخیدن سر نوزاد به سمت پائین، انقباضات رحمی و بزرگ شدن دهانه رحم آغاز میشود. در زایمان طبیعی مادر هوشیار است و روند زایمان را مشاهده میکند. این یکی از مزایای مهم زایمان طبیعی است. همچنین اولین گزینه پیشنهادی متخصص همین روش میباشد، البته اگر نوزاد جثه مناسب داشته باشد و لگن مادر نیز اجازه زایمان طبیعی بدهد.ش
مزایای زایمان طبیعی برای مادر و نوزاد
- در طول دوره زایمان طبیعی مایع درون ریه نوزاد خارج میشود.
- سیستم ایمنی نوزاد در طول دوره زایمان طبیعی قویتر میشود.
- تغذیه نوزاد از شیر مادر پس از تولد از مهمترین مزایای این زایمان است.
- مادر بلافاصله پس از تولد نوزاد را در آغوش میگیرد.
- عوارض بیهوشی روی مادر قرار نمیگیرد.
- دارای دوره نقاهت کوتاهتری است.
- خون کمتری را مادر از دست میدهد.
- شیردهی در این روش راحتتر است.
- رشد جنین بهطور طبیعی تکمیل شده است.
- احتمال خطر عفونت و چسبندگی کم است.
معایب زایمان طبیعی
- احتمال رخ دادن پارگی در ناحیه واژن و نیاز به بخیه.
- درد زیاد حین انجام عمل زایمان طبیعی.
- نیاز به آمادگی ذهنی و تمرینهای تنفسی پیش از زایمان.
زایمان سزارین چیست؟
عمل زایمان سزارین را ما باید نوعی عمل برش شکم و رحم برای به دنیا آمدن نوزاد بدانیم. چرا که در این مدل از زایمان، پزشک شکافی در دیواره شکم و رحم مادر ایجاد میکند. از این روش زایمان زمانی بهکار گرفته میشود که که زایمان طبیعی برای نوزاد و مادر خطرساز باشد. در این نوع عمل مادر را از ناحیه کمر بیحس میکنند و یا او را بهطور کامل بیهوش میکنند تا دردی را احساس نکند. زایمان سزارین در موارد خاصی چون فشار خون در بارداری، بیماری دیابت، دارای مشکل در زایمان طبیعی، بارداری چندقلو و... انجام میشود. برشی برای زایمان سزارین ایجاد میشود معمولاً به شکل افقی و یا عمودی است که در حالت عمودی برش از ناحیه ناف تا خط رویش موی شرمگاهی ایجاد میشود و در حالت افقی، تمامی خط رویش موی شرمگاهی برش زده میشود.
مزایای زایمان سزارین
- بهترین روش زایمان برای وقتی که جان مادر و نوزاد در خطر است.
- بهترین روش برای مادرانی که دارای بیماری دیابت یا فشارخون بالا هستند.
- احتمال آسیب رسیدن به نوزاد کم است.
- در شرایط حیاتی مثل پیچیده شدن بند ناف دور گردن نوزاد بدون ریسک میتوان نوزاد را به دنیا آورد.
- نوزادانی که جثه درشتی دارند زایمان سزارین بهترین روش برای تولد آنهاست.
- نوزادانی که جثه درشتی دارند زایمان سزارین بهترین روش برای تولد آنهاست.
- احتمال انتقال بیماریهای عفونتی مثل تبخال و ویروس HIV به نوزاد بسیار کم است.
- احتمال پارگی پرینه وجود ندارد.
- از قبل میتوان از تاریخ تولد نوزاد مطلع شد.
- کاملاً روند زایمان بدون درد است.
معایب زایمان سزارین
- احساس درد بعد از زایمان به مدت چند روز یا چند هفته.
- خطر تشکیل لخته عروقی در پا و بدن.
- زایمانهای سزارین بهطور مکرر سبب چسبندگیهای داخل شکمی و دردهای مزمن و طولانی مدت میشود.
- احتمال پاره شدن رحم حین زایمان.
- افزایش خطر خونریزی حین زایمان.
- دارای عوارض زیاد ناشی از بیهوشی.
- احتمال بروز حملهی قلبی.
تفاوتهای اصلی زایمان سزارین و طبیعی
زایمان سزارین و طبیعی تفاوتهایی باهم دارند که در اینجا قرار است به آن اشاره کنیم:
تفاوت در مدت زمان انجام
مدت زمان زایمان طبیعی و سزارین باهم متفاوت است. چراکه زایمان طبیعی ممکن است چند ساعت طول بکشد چون بدن باید بهطور طبیعی مراحل باز شدن دهانه رحم، انقباضات و خروج نوزاد را طی کند؛ اما در مقابل زایمان سزارین سریعتر انجام میشود و کل عمل بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه زمان میبرد. اما باید توجه داشت که نقاهت پس از سزارین از طبیعی بیشتر است.
مقایسه میزان درد
درد در زایمان طبیعی و زایمان سزارین تفاوتهای قابل توجهی دارد. در زایمان طبیعی مادر بیشترین میزان درد را هنگام انقباضات و خروج نوزاد تجربه میکند اما این درد بعد از تولد به سرعت کاهش پیدا میکند و فرایند بهبودی مادر سریع رخ میدهد. اما در مقابل آن، زایمان سزارین با بیحسی یا بیهوشی انجام میشود و مادر در حین عمل دردی را احساس نمیکند اما بعد از زایمان درد ناشی از برش شکم و رحم شروع میشود که این درد ممکن است تا چند هفته ادامه پیدا کند و نیاز به مصرف مسکن باشد.
مقایسه طول دوره نقاهت
معمولاً طول نقاهت در زایمان سزارین طولانیتر است و ممکن است که ۶ تا ۸ هفته نیز طول بکشد. زیرا زخمها باید بهبود کامل پیدا کنند و فرد بتواند راحت به فعالیت روزانهاش بپردازد. اما در مقابل در زایمان طبیعی دوره نقاهت کمتر است و مادر سریعتر فرایند بهبودی کامل را به دست میآورد.
مقایسه عوارض و خطرات برای مادر و نوزاد
عوارض زایمان طبیعی و سزارین با توجه به شرایط مادر و جنین باهم متفاوت است. زایمان طبیعی در زنان سالم با بارداری کمخطر و عوارض کمتری اتفاق میافتد و بهبودی سریعتر به دست میآید، اما با مشکلاتی مثل پارگی واژن، بیاختیاری موقت ادرار یا درد لگن همراه است. در مقابل سزارین یک جراحی بزرگ است که خطر عفونت، خونریزی، لخته شدن خون را افزایش میدهد. همچنین چون در زایمان طبیعی نوزاد از درون کانال واژن عبور میکند، ماهیچههای درگیر ریههای نوزاد را فشار میدهد و مایع موجود در ریه نوزاد خارج میشود؛ بنابراین نوزاد مشکلات تنفسی کمتری دارد. در سزارین (بهخصوص قبل از هفته ۳۹) احتمال بروز بیماریهای تنفسی بیشتر است.
از کجا تشخیص دهیم کدام روش مناسب ماست؟
در وضعیت نرمال زایمان طبیعی ارجحیت دارد ولی در شرایط زیر پزشک زایمان سزارین را توصیه میکند:
- اگر بارداری دوقلو یا چندقلو دارید.
- دارای مشکلاتی مثل دیابت، فشار خون یا تبخال فعال هستید.
- مشکل جفت سر راهی (مسدود شدن دهانه رحم توسط جفت).
- قرارگیری نادرست جنین (اگر سر جنین به سمت بالا باشد).
آمادگی روحی و روانی و مقابله با ترس از زایمان
یکی از دلایل اصلی تمایل مادران به زایمان سزارین، ترسی است که نسبت به زایمان طبیعی دارند. اما امروه با روشهایی مثل زایمان طبیعی بدون درد ( تزریق اپیدورال)، میتوان تجربه زایمان طبیعی را بسیار خوشایندتر و راحتتر کرد. حتی زایمان طبیعی در آب که یک روش زایمان طبیعی است بسیار از درد کمی برخوردار است. آگاه شدن از مراحل زایمان و شرکت در کلاسهای آمادگی، سبب کاهش اضطراب مادر میشود و فرایند زایمان و خروج نوزاد با همکاری مادر و تیم پزشکی بسیار راحتتر میشود.
روشهای نوین کاهش درد در زایمان طبیعی
به دلیل وجود ترس مادران از زایمان طبیعی، امروزه تکنیک و روشهای مختلفی برای کاهش درد ایجاد شده است. روشهایی مانند زایمان در آب که سبب ریلکس و شل شدن عضلات لگن میشود. روش دیگر استفاده از گاز انتونوکس و از همه مهمتر تزریق اپیدورال است که به مادر اجازه میدهد در عین هوشیاری کامل، فرایند انقباض با کمترین میزان درد سپری شود. این روش سبب میشود که لذت تولد نوزاد تحت تاثیر فشارهای فیزیکی شدید قرار نگیرد.
زایمان طبیعی بعد از سزارین (VBAC)
زایمان طبیعی بعد از سزارین برای بسیاری امکانپذیر است اما با ریسکهایی مثل پارگی رحم در محل برش قبلی همراه است و باید با تشخیص دقیق پزشک انجام شود.
چرا مشاوره پیش از زایمان ضروری است؟
هر بارداری یک تجربه خاص و منحصر بهفرد است. عواملی مانند سن مادر، سوابق جراحیهای پیشین، وضعیت سلامت قلب و عروق و نوع تیپ بدنی در انتخاب بهترین روش زایمان بسیار تاثیرگذار هستند. گاهی ممکن است حتی یک وضعیت ساده مثل وزن بالای نوزاد، سبب پرخطر شدن زایمان طبیعی شود. بنابراین معاینات و مشاورههای هفتههای آخر بارداری بسیار مسیر نهایی زامیان شما را تعیین میکند.
انتخاب بین زایمان طبیعی و سزارین، تصمیمی سرنوشتساز برای سلامت شما و نوزادتان است. هرچند طبیعت بدن بر زایمان طبیعی استوار است، اما تکنولوژی جراحی سزارین در شرایط بحرانی معجزه میکند. برای انتخابی هوشمندانه، تکیه بر دانش متخصص و بررسی دقیق شرایط فیزیکی، تنها راه دستیابی به تجربهای خوشایند و ایمن از تولد است.
مشاوره زایمان توسط خانم دکتر هدی حقنظر
خانم دکتر هدی حقنظر با سابقه بالا در حوزه زایمان و جراحیهای زیبایی میتوانند با مشاوره و ویزیت تخصصی، اطلاعات کامل شامل نوع زایمان، مزایا، معایب، شرایط عمل و هزینه را در استان مازندران شهر ساری، طبق معیارها و ویژگیهای شما ارائه دهند.
نتیجهگیری
نمیتوان تنها تفاوت را در نحوه انجام دانست؛ دوران نقاهت و تأثیر بر سلامت نوزاد نیز متفاوت است. برای انتخاب بهترین روش متناسب با شرایط خود، پیشنهاد میشود از خانم دکتر هدی حقنظر وقت مشاوره آنلاین دریافت کنید تا تمامی جوانب پزشکی شما بررسی شود.
دکتر هدی حق نظر
دکتر هدی حق نظر فارغ التحصیل رشته پزشکی عمومی ازسال ۱۳۷۲ مدتی به عنوان پزشک عمومی فعالیت داشته اند. سپس با گذراندن دوره تخصصی زنان و زایمان به عنوان متخصص زنان و زایمان در شهر ساری فعالیت میکنند.
ساعت کاری
روزهای زوج از ساعت
۱۵:۳۰ الی ۲۰:۳۰
آدرس مطب
ساری، خیابان قارن، ساختمان کسری ، طبقه همکف مطب دکتر هدی حق نظر جراح و متخصص زنان