یکی از مشکلاتی که ممکن است برای بانوان رخ دهد، افتادگی رحم است. افتادگی رحم زمانی رخ میدهد که رحم از جای خود دچار جابهجایی یا نشست شود و سبب برآمدگی واژن شود. رحم توسط بافتها، عضلات و رباطهای مربوط به لگن در جای خود قرار میگیرد و زمانی که این عضلاتها نتوانند به خوبی رحم را نگهدارند رحم دچار افتادگی میشود. بنابراین زمانی که رحم از حالت طبیعی خودش خارج شود و یا آویزان شود و به داخل واژن بیفتد اصطلاحا افتادگی رحم رخ میدهد. این افتادگی بهطور کامل یا ناقص میتواند رخ دهد.
افتادگی رحم چیست؟
زمانی که رحم ضعیف و سست بشود، بهراحتی دچار افتادگی میشود. این افتادگی درون واژن رخ میدهد و این مسئله سبب میشود که رحم فرد آویزان شود و یا به درون واژن او بیفتد. پرولاپس یا افتادگی رحم درواقع همان بیرونزدگی اعضای داخلی واژن از لگن است. این افتادگی ممکن است در چندین حالت رخ دهد. خارج شدن تمامی رحم از واژن که در اصطلاح به آن پروسیدنشیا Ulterun Procidentia میگویند، به معنای ضعیف شدن همهی عضلات رحم میباشد. ضعیف شدن بافت عضلانی رحم و یا کشیدگی آن افتادگی رحم است. بافت پشتیبان رحم که وظیفهی نگهداری آن در سر جای خود را دارد در صورت کشیده شدن یا ضعیف شدن، سبب میشود که رحم به سمت واژن حرکت کند.
انواع افتادگی رحم
افتادگی رحم دارای انواع مختلفی است که در ادامه به ۴ حالت آن اشاره میکنیم:
- درجه اول: کم شدن طول واژن بهدلیل خم شدن دهانه واژن به درون واژن: در این حالت گردن رحم جابهجا میشود و به سمت کانال واژن حرکت میکند و وارد قسمت فوقانی واژن میشود.
- درجه دوم: چسبیدن دهانه واژن به دیوارهی آن: در درجه دوم افتادگی، گردن رحم به سمت پایین واژن حرکت کرده است اما هنوز از آن خارج نشده است. در واقع در این حالت گردنه وارد کانال واژن شده است.
- درجه سوم: کشیده شدن دهانه واژن به خارج از واژن: در این نوع افتادگی، رحم به پایینترین قسمت واژن سقوط میکند. در این حالت فرد دچار بیرونزدگی در ناحیه واژینال شده و میتوان گردنه رحم را به راحتی از دهانه واژن مشاهده کرد. در موارد دیگر گردن رحم از واژن خارج میشود.
- درجه چهارم: خارج شدن کل رحم از واژن: در این نوع افتادگی یا پرولاپس، شدیدترین نوع این بیماری است که دهانه رحم بهطور کامل از واژن خارج میشود. این بیماری پروسیدنشیا نام دارد و سریعا نیز به جراحی نیاز دارد.
با تشخیص درست و به موقع در خفیفترین حالت، علائم پرولاپس را بررسی و به دکتر مراجعه کنید و دکتر اقدام به درمان آن کند. زیرا اگر پیگیری نشود و به درجه ۴ برسد، به دلیل خارج شدن تمام رحم از بدن و از بین رفتن قوای رباطهای محافظ رحم، متخصص زنان مجبور به تخلیه رحم میشود.
علائم افتادگی رحم
افتادگی رحم معمولا با آسیبهایی همراه است که فرد نمیتواند حتی فعالیتهای عادی و روزمره خود را انجام دهد. یکی از بزرگترین مشکلاتی که افتادگی رحم ایجاد میکند، نشت مکرر ادرار میباشد. درواقع افرادی که افتادگی رحم دارند با کوچکترین و یا یک عطسه شاهد نشت ادرار خواهند بود.
بعضی از بانوان نیز افتادگی رحم دارند اما ممکن است که آن را حس نکنند. بهطور کلی باید به نشانههای این بیماری دقت زیادی بشود. چون هرگونه بی توجهی به این بیماری شما را درگیر بیماریهای مزمن دیگری میکند.
اولین نشانهای که در افتادگی رحم میتوانید حس کنید احساس درد است. این درد در ناحیه لگن حس میشود. در واقع شما زمانی که به سختی بلند میشوید و از شدت کمر درد نمیتوانید خم شوید ممکن است که به افتادگی رحم مبتلا شده باشید. در واقع افتادگی رحم با ایجاد درد در ناحیه لگن و بلند شدن دشوار برای فرد همراه میباشد.
از سایر نشانههای این بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- احساس یک برآمدگی در دهانه واژن
- احساس کشیدگی در لگن
- افزایش ترشحات واژن
- دیدن بافتی درون واژن
- احساس پر بودن مثانه حتی بعد از تخلیه آن
- مشکلاتی چون نشت ادرار یا بی اختیاری
- مشکل در اجابت نیاز
- احساس کشیدگی واژن به پایین حتی به بافت لباس
- مشکلاتی مثل یبوست و مشکل در دفع مدفوع
- حس سنگینی در لگن
- احساس نشستن بر روی یک توپ کوچک
- خونریزی واژن
- بروز مشکل در رابطهی جنسی
- احساس ناراحتی در راه رفتن
- کمر درد
- بروز مشکلات جنسی مثل شل شدن بافت واژن
دلایل افتادگی رحم چیست؟
افتادگی رحم میتواند دلایل بسیار زیادی داشته باشد و علت آن باید توسط پزشک تشخیص داده شود. در واقع عضلات کف لگن به چندین دلیل میتوانند ضعیف شوند و افتادگی رحم را به دنبال داشته باشند. این دلایل عبارتاند از:
- بارداری
- عواملی مربوط به بارداری مثل ضربه، زایمان نوزاد با وزن و سایز بزرگ یا زایمان طبیعی
- بلند کردن اجسام سنگین و وزنههایی با وزن بالا
- بالا رفتن سن و طی کردن روند یائسگی
- سرفههای شدید و مزمن در اثر برونشیت یا آسم و حساسیت
- منقبض کردن عضلات شکم هنگام دفع مدفوع
- داشتن سابقه جراحی لگن
- عوامل ژنتیکی که میتواند به ضعیف شدن بافت پیوندی مربوط باشد
- کمشدن استروژن طبیعی
- جمع شدن مایع در شکم
- افزایش وزن شدید و دنبال کردن کاهش وزن زیاد
جهت مشاوره رایگان و تعیین وقت ویزیت، با ما در ارتباط باشید.
برای مشاوره تخصصی، خدمات زیبایی و درمانهای جامع، همین حالا با ما تماس بگیرید و تجربهای متفاوت از مراقبتهای پزشکی را آغاز کنید.
جهت مشاوره رایگان و تعیین وقت ویزیت، با ما در ارتباط باشید.
برای مشاوره تخصصی، خدمات زیبایی و درمانهای جامع، همین حالا با ما تماس بگیرید و تجربهای متفاوت از مراقبتهای پزشکی را آغاز کنید.
تشخیص افتادگی رحم یا پرولاپس
پزشک متخصص زنان با معاینات و بررسی فیزیکی، سابقه بیماری شخص و موارد مشابه روند تشخیص را شروع میکند. ممکن است که پزشک از شما بخواهد در حالت نشسته یا خوابیده انجام شود و در طی آن پزشک از شما بخواهد سرفههای محکم کنید. در راستای روند تشخیص پزشک ممکن است مراحل زیر را نیز برای شما انجام دهد:
- اسکن ام آر آی
- بررسی فشار داخلی شکم
- سونوگرافی واژینال
- انجام سونوگرافی
- معاینه واژینال با اسپکولوم
- عکسبرداری با اشعه ایکس
- انجام آزمایشهای ادرار و خون برای تشخیص عفونت
- انجام پیلوگرام وریدی برای مشخص شدن انسداد مجاری ادراری
افتادگی رحم در دختران
همانطور که گفته شد، یکی از بیماریهای شایعی که در زنان وجود دارد و در طی سالها خانمهای زیادی با آن روبرو میشوند پرولاپس یا افتادگی رحم است. افتادگی رحم زمانی رخ میدهد که عضلات کف لگن از طریق برخی عوامل تضعیف شده، و در نهایت رحم را به درون واژن وارد کند. فرو رفتن رحم به درون واژن بر اثر عواملی مثل زایمان و فشار بیش از اندازه به عضلات کف، افتادگی رحم نام دارد. همانطورکه میدانید دختران و زنان جوان عضلات کف لگن بسیار قوی خواهند داشت همچنین در این دوره تعادل استروژن در بدن مناسب است و احتمال بروز افتادگی رحم در این دسته از افراد بسیار نادر خواهد بود. دخترانی که ورزشهای سنگین و وزنه برداریهای سنگین دارند ممکن است که بر اثر این حادثه و وارد شدن فشار شدید به شکم، عضلات کف لگن آنها ضعیف شده و ممکن است که افتادگی رحم رخ دهد. به همین دلیل به دختران توصیه میشود از بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کنید و همواره مراقب سلامت بدن خود باشید.
علائم افتادگی رحم در دختران
- احساس سنگینی در قسمت لگن
- احساس بیرونزدگی در ناحیه تناسلی
- احساس فشار هنگام مدفوع و ادرار
درمان افتادگی رحم
درمان افتادگی رحم با روشهای متفاوتی انجام میشود و با توجه به شدت بیماری و شرایط فرد متفاوت میباشد. در صورت عدم پیگیری به موقع میتواند خطرات و عوارض جبران ناپذیری به دنبال داشته باشد. در درمان افتادگی رحم عوامل زیر تعیینکننده هستند:
- تمایل برای بارداری در آینده
- سن
- شدت افتادگی رحم
- سلامت عمومی شما
انواع روشهای درمان افتادگی رحم
درمان افتادگی رحم با دو روش جراحی و بدون جراحی تقسیم میشود که هریک متناسب با شدت بیماری فرد و تشخیص پزشک تجویز میشود.
درمان افتادگی رحم بدون جراحی
در صورتی که افتادگی رحم درجه کم باشد، فرد با تغییر سبک زندگی میتواند آن را درمان کند. روشهای درمانیای که فرد بدون نیاز به عمل جراحی افتادگی را درمان میکند موارد زیر است:
- مصرف یکسری داروهای هورمونی که به بازسازی بافت واژن کمک میکند.
- انجام ورزشهایی مثل یوگاف ورزش کگل، عضلات رحم را تقویت میکند.
- کاهش وزن و رژیم غذایی میتواند فشار وارد شده به عضلات لگن را کاهش دهد.
- خودداری از انجام کارهای سنگین مثل بلند کرن اجسام سنگین و وارد کردن فشار به کمر و لگن برای درمان افتادگی رحم
- استفاده از وسیلهای که در رحم قرار داده میشود و سبب لیفت دهانه و تقویت عضلات رحم میشود.
- یکی از روشهای کاربردی برای درمان افتادگی و بیرونزدگی رحم استفاده میشود، قرار دادن پساری است. ( دستگاهی است که از مواد پلاستیکی ساخته شده است، داخل رحم قرار داده میشود تا رحم در موقعیت صحیح قرار بگیرد.)
درمان افتادگی رحم با جراحی
یکی از موثرترین روش برای درمان افتادگی رحم، جراحی است. اگر افتادگی رحم به قدری باشد که مشکلاتی مثل بیاختیاری ادرار ایجاد کند، در این صوت دیگر باید از روش جراحی برای درمان استفاده کرد. در این عمل متخصص زنان و زایمان افتادگی و بیرونزدگی رحم را ترمیم میکند و آن را به محل اصلی خودش بازمیگرداند. در درمان به روش جراحی از دو تکنیک استفاده میشود:
روش هیسترکتومی
اگر افتادگی رحم زیاد باشد بهترین درمان آن برداشت رحم یا همان هیسترکتومی میباشد. در این روش جراح یک برش در واژن یا شکم وارد میکند و از طریق آن رحم را خارج میکند. بعد از این عمل دیگر امکان بارداری وجود ندارد.
روش تعلیق
در جراحی به روش تعلیق، رحم به محل اصلی باز میگردد. در این روش رباطهای لگنی به قسمت پایینی رحم برای نگه داشتن آن چسبانده میشود. این جراحی از طریق شکم یا واژن انجام میشود.
نتیجهگیری
افتادگی رحم به دلایل متعددی مثل برداشتن اجسام سنگین، زایمان طبیعی و…رخ میدهد، درجات و مراحل مختلفی دارد که با توجه به آن و طبق تشخیص پزشک میتوان آن را درمان کرد. شما میتوانید در صورت مشاهده هر نوع علائمی نزد دکتر هدی حق نظر متخصص زنان و زایمان و زیبایی مراجعه کنید تا به تشخیص و بررسی این مشکل بپردازید.
دکتر هدی حق نظر
دکتر هدی حق نظر فارغ التحصیل رشته پزشکی عمومی ازسال ۱۳۷۲ مدتی به عنوان پزشک عمومی فعالیت داشته اند. سپس با گذراندن دوره تخصصی زنان و زایمان به عنوان متخصص زنان و زایمان در شهر ساری فعالیت میکنند.
ساعت کاری
روزهای زوج از ساعت
۱۵:۳۰ الی ۲۰:۳۰
آدرس مطب
ساری، خیابان قارن، ساختمان کسری ، طبقه همکف مطب دکتر هدی حق نظر جراح و متخصص زنان