خونریزی غیرطبیعی رحم چیست؟

خونریزی غیرطبیعی رحم به خونریزی‌ای گفته می‌شود که از نظر زمان، مدت، نظم یا شدت با الگوی معمول قاعدگی شما تفاوت داشته باشد. پریود بسیار سنگین یا طولانی، خونریزی بین دو پریود، خونریزی بعد از رابطه جنسی یا خونریزی پس از یائسگی از نمونه‌های مهم آن هستند.خونریزی غیرطبیعی رحم همیشه نشانه یک بیماری خطرناک نیست، اما اگر خونریزی شدید یا مکرر باشد، بعد از یائسگی اتفاق بیفتد یا با درد شدید، ضعف، سرگیجه یا احتمال بارداری همراه باشد، باید بررسی پزشکی انجام شود.علت خونریزی می‌تواند از تغییرات هورمونی و اختلال تخمک‌گذاری تا فیبروم، پولیپ، آدنومیوز، بعضی داروها و در موارد کمتر بیماری‌های جدی‌تر متفاوت باشد. به همین دلیل درمان بدون مشخص شدن علت اصلی خونریزی توصیه نمی‌شود.

خونریزی غیرطبیعی رحم چیست؟

خونریزی غیرطبیعی رحم یا Abnormal Uterine Bleeding (AUB) اصطلاحی برای توصیف خونریزی‌هایی است که با الگوی طبیعی قاعدگی فرد متفاوت هستند.این تغییر ممکن است مربوط به مقدار خونریزی، مدت آن، فاصله بین پریودها یا زمان وقوع خونریزی باشد. برای مثال، خونریزی بین دو قاعدگی، پریودهای بسیار سنگین یا طولانی و خونریزی غیرمنتظره پس از یائسگی نیاز به توجه دارند.نکته مهم این است که الگوی قاعدگی در همه زنان دقیقاً یکسان نیست. بنابراین هنگام ارزیابی، علاوه بر معیارهای پزشکی باید به تغییر نسبت به وضعیت معمول خود فرد نیز توجه کرد.

چه زمانی خونریزی رحم غیرطبیعی محسوب می‌شود؟

موارد زیر می‌توانند نشانه تغییر غیرطبیعی در الگوی خونریزی باشند:

• پریود بسیار سنگین‌تر از حالت معمول
• خونریزی قاعدگی که بیش از حدود یک هفته ادامه پیدا کند
• خونریزی یا لکه‌بینی بین دو پریود
• خونریزی بعد از رابطه جنسی
• نامنظم شدن قابل توجه فاصله بین پریودها
• خونریزی پس از یائسگی
• خونریزی‌ای که باعث اختلال در فعالیت‌های روزانه، خواب یا کیفیت زندگی شود

اگر مجبور می‌شوید به دلیل شدت خونریزی به‌طور مکرر نوار بهداشتی یا تامپون خود را تعویض کنید، خونریزی از لباس یا رختخواب عبور می‌کند یا دفع لخته‌های بزرگ دارید، بهتر است این موضوع را با پزشک مطرح کنید.

علائم خونریزی غیرطبیعی رحم چیست؟

خونریزی غیرطبیعی رحم فقط به معنی زیاد بودن خون قاعدگی نیست و ممکن است به شکل‌های مختلفی ظاهر شود.مهم‌ترین علائم عبارت‌اند از:

• پریودهای بسیار سنگین
• طولانی شدن خونریزی قاعدگی
• خونریزی بین دو پریود
• لکه‌بینی مکرر
• خونریزی پس از رابطه جنسی
• تغییر قابل توجه در فاصله بین پریودها
• دفع لخته‌های بزرگ همراه با خونریزی
• خونریزی پس از یائسگی

خونریزی‌های شدید یا طولانی ممکن است در نهایت باعث کمبود آهن و کم‌خونی شوند. خستگی، ضعف، رنگ‌پریدگی، تنگی نفس یا سرگیجه می‌توانند از علائم همراه کم‌خونی باشند.

علت خونریزی غیرطبیعی رحم چیست؟

خونریزی غیرطبیعی رحم یک بیماری واحد نیست و علت‌های متفاوتی دارد. گاهی مشکل از تخمک‌گذاری یا تغییرات هورمونی است و در موارد دیگر، تغییرات ساختاری داخل رحم عامل خونریزی هستند.

اختلال در تخمک‌گذاری و تغییرات هورمونی

اختلال در تخمک‌گذاری می‌تواند نظم رشد و ریزش پوشش داخلی رحم را تغییر دهد و باعث پریودهای نامنظم، طولانی یا سنگین شود.این وضعیت در سال‌های ابتدایی شروع قاعدگی و سال‌های نزدیک به یائسگی بیشتر دیده می‌شود. سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) و برخی اختلالات هورمونی نیز می‌توانند روی تخمک‌گذاری و نظم قاعدگی اثر بگذارند.

فیبروم رحم

فیبروم‌ها توده‌های خوش‌خیم رحم هستند. بسته به اندازه و محل قرارگیری، بعضی از آنها می‌توانند باعث خونریزی شدید یا طولانی قاعدگی، فشار لگنی یا سایر علائم شوند.

پولیپ رحم

پولیپ‌های داخل رحم یا دهانه رحم ممکن است باعث لکه‌بینی، خونریزی بین پریودها یا خونریزی پس از رابطه جنسی شوند.

آدنومیوز

آدنومیوز زمانی ایجاد می‌شود که بافت مشابه پوشش داخلی رحم در عضله رحم رشد کند. این وضعیت می‌تواند با پریودهای سنگین و دردناک همراه باشد.

مشکلات مربوط به بارداری

خونریزی در فردی که احتمال بارداری دارد باید جدا از خونریزی غیرطبیعی قاعدگی بررسی شود. خونریزی در دوران بارداری علل مختلفی دارد و در بعضی موارد می‌تواند با مشکلاتی مانند سقط یا بارداری خارج رحم مرتبط باشد.به‌خصوص اگر خونریزی همراه با درد شدید شکم یا لگن، سرگیجه، ضعف یا غش باشد، ارزیابی فوری پزشکی اهمیت دارد.

داروها و روش‌های پیشگیری از بارداری

شروع یا تغییر بعضی روش‌های هورمونی پیشگیری از بارداری و برخی انواع IUD می‌تواند الگوی خونریزی را تغییر دهد. بعضی داروها نیز ممکن است روی شدت خونریزی تأثیر بگذارند.در صورت ایجاد خونریزی جدید بعد از شروع یک دارو یا روش پیشگیری از بارداری، دارو را خودسرانه قطع نکنید و موضوع را با پزشک مطرح کنید.

سایر بیماری‌ها

اختلالات تیروئید، بعضی مشکلات انعقادی، عفونت‌های دستگاه تناسلی و برخی بیماری‌های دیگر نیز ممکن است با خونریزی غیرطبیعی همراه باشند.سرطان آندومتر یا دهانه رحم از علل شایع خونریزی غیرطبیعی نیستند، اما به‌ویژه در برخی گروه‌های سنی یا در صورت خونریزی پس از یائسگی باید احتمال بیماری‌های مهم‌تر بررسی شود.برای بررسی جزئی‌تر عوامل ایجادکننده این مشکل می‌توانید مطلب علت خونریزی های غیر طبیعی رحم را نیز مطالعه کنید.

متروراژی چیست؟

متروراژی (Metrorrhagia) اصطلاحی است که به‌طور سنتی برای خونریزی رحمی در فاصله بین دوره‌های قاعدگی استفاده می‌شد.برای مثال، اگر پریود شما تمام شده باشد و پیش از شروع قاعدگی بعدی دوباره دچار لکه‌بینی یا خونریزی شوید، این وضعیت در اصطلاح قدیمی می‌تواند متروراژی نامیده شود.امروزه در ارزیابی پزشکی بیشتر به زمان، نظم، مدت و شدت خونریزی و علت زمینه‌ای آن توجه می‌شود؛ با این حال اصطلاح متروراژی همچنان توسط کاربران و در برخی منابع استفاده می‌شود.

منوراژی چیست؟

منوراژی (Menorrhagia) اصطلاحی قدیمی برای خونریزی بسیار سنگین یا طولانی قاعدگی است. امروزه معمولاً از عبارت خونریزی شدید قاعدگی یا Heavy Menstrual Bleeding استفاده می‌شود.خونریزی شدید ممکن است باعث شود فرد مجبور شود دفعات زیادی وسایل بهداشتی خود را تعویض کند، شب برای تعویض آنها بیدار شود، فعالیت‌های روزمره‌اش مختل شود یا به دلیل از دست دادن خون دچار کم‌خونی شود.

تفاوت متروراژی و منوراژی چیست؟

تفاوت اصلی این دو اصطلاح به زمان و الگوی خونریزی مربوط می‌شود:

اصطلاح	معنی
متروراژی	خونریزی در فاصله بین دو دوره قاعدگی
منوراژی	خونریزی بسیار سنگین یا طولانی هنگام قاعدگی

هر دو اصطلاح توصیف‌کننده الگوی خونریزی هستند و علت بیماری را مشخص نمی‌کنند. برای تشخیص علت اصلی باید شرایط فرد بررسی شود.

هیپرمنوره چیست؟

هیپرمنوره نیز اصطلاحی برای افزایش غیرطبیعی مقدار خونریزی قاعدگی است و در منابع قدیمی‌تر بیشتر دیده می‌شود. در کاربرد امروزی، خونریزی شدید قاعدگی معمولاً با اصطلاح Heavy Menstrual Bleeding توصیف می‌شود.صرف زیاد بودن خونریزی نمی‌تواند علت را مشخص کند؛ فیبروم، آدنومیوز، اختلال تخمک‌گذاری، مشکلات انعقادی و عوامل دیگری می‌توانند باعث این وضعیت شوند.

خونریزی غیرطبیعی رحم در نوجوانان

در سال‌های ابتدایی پس از شروع قاعدگی، چرخه‌ها ممکن است به دلیل کامل نشدن نظم تخمک‌گذاری نامنظم باشند. با این حال، خونریزی بسیار شدید یا طولانی نباید صرفاً به سن پایین نسبت داده شود.در نوجوانانی که خونریزی بسیار شدید دارند، پزشک ممکن است علاوه بر مشکلات تخمک‌گذاری، احتمال کم‌خونی یا اختلالات انعقادی را نیز بررسی کند.

خونریزی غیرطبیعی در سنین باروری

در سنین باروری، علاوه بر اختلالات تخمک‌گذاری، فیبروم، پولیپ، آدنومیوز، روش‌های پیشگیری از بارداری و سایر مشکلات زنان می‌توانند باعث تغییر الگوی خونریزی شوند.اگر امکان بارداری وجود دارد، بررسی بارداری نیز یکی از مراحل مهم ارزیابی خونریزی غیرمنتظره است.

خونریزی غیرطبیعی نزدیک یائسگی

در سال‌های نزدیک به یائسگی، نامنظم شدن تخمک‌گذاری می‌تواند باعث تغییر در فاصله یا شدت پریودها شود. با این حال نباید هر خونریزی غیرعادی را صرفاً به نزدیک شدن یائسگی نسبت داد.خونریزی‌های جدید، بسیار سنگین یا طولانی در این سنین باید با توجه به شرایط فرد بررسی شوند.

خونریزی بعد از یائسگی

هرگونه خونریزی واژینال پس از یائسگی باید توسط پزشک بررسی شود؛ حتی اگر مقدار خون کم باشد یا فقط یک‌بار اتفاق افتاده باشد.این خونریزی می‌تواند علل خوش‌خیم داشته باشد، اما بررسی آن برای رد مشکلات مهم‌تر ضروری است.

خونریزی غیرطبیعی بعد از رابطه جنسی

خونریزی یا لکه‌بینی پس از رابطه جنسی می‌تواند به دلایل مختلفی مانند التهاب یا عفونت دهانه رحم، پولیپ دهانه رحم، آسیب بافتی و بعضی مشکلات دیگر ایجاد شود.اگر این اتفاق تکرار می‌شود، خونریزی قابل توجه است یا همراه با درد، ترشحات غیرعادی یا سایر علائم است، بهتر است علت آن بررسی شود.

خونریزی غیرطبیعی رحم چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای تشخیص، ابتدا پزشک درباره الگوی قاعدگی، زمان شروع خونریزی، شدت و مدت آن، داروهای مصرفی، روش پیشگیری از بارداری، سابقه بیماری‌ها و احتمال بارداری سؤال می‌کند.ثبت تاریخ شروع و پایان پریودها و میزان تقریبی خونریزی می‌تواند اطلاعات مفیدی در اختیار پزشک قرار دهد.بسته به سن، علائم و شرایط فرد ممکن است از روش‌های زیر استفاده شود:

• آزمایش خون: برای بررسی کم‌خونی و در صورت نیاز سایر مشکلات زمینه‌ای
• تست بارداری: در افرادی که احتمال بارداری وجود دارد
• سونوگرافی: برای بررسی رحم و تخمدان‌ها و مشکلاتی مانند فیبروم یا پولیپ
• هیستروسکوپی: برای مشاهده داخل حفره رحم در موارد انتخاب‌شده
• نمونه‌برداری از آندومتر: در بعضی افراد براساس سن، عوامل خطر و الگوی خونریزی
• آزمایش‌های تکمیلی: مانند بررسی تیروئید یا اختلالات انعقادی در صورت وجود اندیکاسیون

همه افراد به تمام این آزمایش‌ها نیاز ندارند و نوع بررسی براساس شرایط هر بیمار تعیین می‌شود.

درمان خونریزی غیرطبیعی رحم چگونه است؟

درمان خونریزی غیرطبیعی رحم به علت آن بستگی دارد و یک داروی واحد را نمی‌توان به‌عنوان بهترین درمان برای همه افراد معرفی کرد.سن، شدت خونریزی، وجود کم‌خونی، علت زمینه‌ای، بیماری‌های همراه و تصمیم فرد برای بارداری در آینده در انتخاب درمان نقش دارند.

درمان دارویی

بسته به علت خونریزی، پزشک ممکن است از درمان‌های هورمونی یا غیرهورمونی استفاده کند. بعضی قرص‌های جلوگیری از بارداری، پروژستین‌ها و برخی داروهای دیگر می‌توانند در شرایط مناسب برای کاهش یا تنظیم خونریزی تجویز شوند.در صورت وجود کمبود آهن یا کم‌خونی نیز ممکن است مکمل آهن یا درمان مناسب دیگری لازم باشد.

IUD هورمونی

آی‌یودی حاوی لوونورژسترل در برخی افراد می‌تواند مقدار خونریزی قاعدگی را کاهش دهد و یکی از گزینه‌های درمانی خونریزی شدید قاعدگی باشد.انتخاب این روش به شرایط فرد و وجود یا عدم وجود منع مصرف بستگی دارد.

هیستروسکوپی و درمان مشکلات داخل رحم

اگر علت خونریزی پولیپ یا بعضی ضایعات داخل حفره رحم باشد، ممکن است هیستروسکوپی علاوه بر تشخیص، امکان درمان ضایعه را نیز فراهم کند.

درمان فیبروم

درمان فیبروم به اندازه، تعداد، محل فیبروم‌ها، شدت علائم و تمایل فرد به بارداری آینده بستگی دارد و می‌تواند از درمان دارویی تا روش‌های جراحی متفاوت باشد.

هیسترکتومی

هیسترکتومی یا برداشتن رحم یک درمان قطعی برای برخی بیماری‌های رحمی است، اما جراحی بزرگی محسوب می‌شود و معمولاً زمانی مطرح می‌شود که شرایط پزشکی فرد آن را توجیه کند و گزینه‌های مناسب دیگر کافی یا قابل استفاده نباشند.

آیا خونریزی غیرطبیعی رحم خطرناک است؟

خونریزی غیرطبیعی در بسیاری از افراد ناشی از مشکلات خوش‌خیم یا قابل درمان است، اما نمی‌توان تنها از روی ظاهر خونریزی علت آن را مشخص کرد.خونریزی شدید یا طولانی همچنین می‌تواند باعث کمبود آهن و کم‌خونی شود. از طرف دیگر، برخی الگوهای خونریزی ممکن است نیازمند بررسی بیماری‌های مهم‌تری باشند.به همین دلیل، تکرار خونریزی غیرطبیعی یا ایجاد یک تغییر قابل توجه در الگوی همیشگی قاعدگی بهتر است نادیده گرفته نشود.

چه زمانی خونریزی رحم نیاز به مراجعه فوری دارد؟

اگر خونریزی بسیار شدید است و همراه با سرگیجه شدید، ضعف، غش، تنگی نفس، درد شدید شکم یا لگن است، یا احتمال بارداری وجود دارد، ارزیابی فوری پزشکی لازم است.همچنین در موارد زیر بهتر است برای بررسی پزشکی اقدام کنید:

• خونریزی یا لکه‌بینی مکرر بین پریودها
• خونریزی مکرر پس از رابطه جنسی
• پریودهای بسیار سنگین یا طولانی
• ایجاد علائم کم‌خونی مانند ضعف و خستگی قابل توجه
• تغییر جدید و مداوم در الگوی قاعدگی
• هر نوع خونریزی پس از یائسگی

جمع‌بندی

خونریزی غیرطبیعی رحم می‌تواند به شکل پریودهای بسیار سنگین یا طولانی، خونریزی بین قاعدگی‌ها، لکه‌بینی یا خونریزی پس از یائسگی ظاهر شود. اختلال تخمک‌گذاری، فیبروم، پولیپ، آدنومیوز، بعضی داروها و روش‌های پیشگیری از بارداری از جمله علل احتمالی هستند.اصطلاحاتی مانند متروراژی، منوراژی و هیپرمنوره نیز برای توصیف بعضی الگوهای خونریزی به کار رفته‌اند، اما تشخیص علت تنها براساس نوع خونریزی امکان‌پذیر نیست.اگر می‌خواهید با عوامل ایجادکننده این مشکل بیشتر آشنا شوید، مطلب علت خونریزی های غیر طبیعی رحم را مطالعه کنید. همچنین بعضی مشکلات داخل رحم می‌توانند الگوی قاعدگی را تغییر دهند و در این زمینه مطالعه مطلب علائم چسبندگی رحم می‌تواند مفید باشد.در صورت تکرار خونریزی غیرعادی، خونریزی شدید یا وجود علائم هشدار، ارزیابی توسط متخصص زنان اهمیت دارد. مطالب آموزشی بیشتر درباره سلامت زنان نیز در وب‌سایت دکتر هدی حق نظر در دسترس است.

سوالات متداول درباره خونریزی غیرطبیعی رحم